ਨਾਂਵ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ -5
ਪੜਨਾਵ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ - 6ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ - 5ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ - 8 ਗੁਣਵਾਚਕ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ - 3ਯੋਜਕ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ - 2ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ - 3ਵਿਸਮਿਕ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ - 9ਕਾਰਕ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ - 8ਬਣਤਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਾਕ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ - 3ਭਾਸ਼ਾ / ਬੋਲੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ - 2ਲਗਾਖਰ - 3 ( ਬਿੰਦੀ ਟਿੱਪੀ ਤੇ ਅਧਕ)ਅਰਧ ਸਵਰ/ ਸਰਕਵੇਂ ਵਿਅੰਜਨ- 2 ( ਯ ਅਤੇ ਵ )ਦੁੱਤ ਅੱਖਰ/ ਸੰਯੁਕਤ/ਜੁੜਵੇਂ ਅੱਖਰ - 3 ( ਹ ਰ ਵ )ਸ੍ਵਰ ਵਾਹਕ/ ਅੱਖਰ - 3 ( ੳ ਅ ੲ )ਅਨੁਨਾਸਿਕੀ / ਨਾਸਿਕੀ ਵਿਅੰਜਨ - 5 ਅਰਬੀ/ਫ਼ਾਰਸੀ ਤੋਂ ਲਏ ਅੱਖਰ - 5 ( ਸ਼ ਖ਼ ਗ਼ ਜ਼ ਫ਼ )ਪੈਰੀਂ ਬਿੰਦੀ ਵਾਲ਼ੇ ਅੱਖਰ - 6 ( ਸ਼ ਖ਼ ਗ਼ ਜ਼ ਫ਼ ਲ਼ )ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਅੰਜਨ - 29ਮੂਲ ਅੱਖਰ - 35 ਸੁਰਯੰਤਰੀ / ਗਲੋਟਨ - 1 ( ਹ ) ਪਾਰਸ਼ਵਿਕ / ਪਾਸੇਦਾਰ ਵਿਅੰਜਨ - ( ਲ਼ ਅਤੇ ਲ )ਟ੍ਰਿਲ /ਕੰਬਵਾਂ ਵਿਅੰਜਨ - ( ਰ ) ਫਲੈਪ / ਫੜਕਵਾਂ ਵਿਅੰਜਨ - ( ੜ ) ਡੱਕਵੇਂ ਵਿਅੰਜਨ - 15 ਅਡੱਕਵੇਂ ਵਿਅੰਜਨ - 14 ਕੋਮਲ ਤਾਲਵੀ - ਕ ਖ ਗ ਕਠੋਰ ਤਾਲਵੀ - ਚ ਛ ਜ ਵਰਨਮਾਲ਼ਾ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਵਰਗ - ਯ ਰ ਲ ਵ ੜ ਵਰਨਮਾਲ਼ਾ ਦਾ ਨਵੀਨ ਵਰਗ - ਸ਼ ਖ਼ ਗ਼ ਜ਼ ਫ਼ ਲ਼ ਲ਼ - ਉਲਟ ਜੀਭੀ/ਮੂਰਧੁਨੀ ਲ - ਦੰਤੀ ਵਿਅੰਜਨ ੜ - ਉਲਟਜੀਭੀ / ਮੂਰਧੁਨੀ ਲਘੂ ਸਵਰ / ਹ੍ਰਸਵ / ਕੇਂਦਰੀ ਸਵਰ - 3 ( ਅ ਇ ਉ ) ਦੀਰਘ ਸਵਰ / ਬਾਹਰਲੇ ਸਵਰ - 7 ਸ੍ਵਰ ਧੁਨੀਆਂ - 10 ( ਅ ਆ ਇ ਈ ਉ ਊ ਏ ਐ ਓ ਔ ) ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਵਰ ਧੁਨੀਆਂ - 2 ਕਿਸਮਾਂ ਜੀਭ ਦੀ ਉਚਾਈ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ - 4 ਕਿਸਮਾਂ ਜੀਭ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ - 3 ਕਿਸਮਾਂ ਲਿਪਾਂਕ - 56 ਬਿੰਦੀ ਕਿੰਨੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀ ਹੈ - 6 ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਨਾਲ਼ ਟਿੱਪੀ - 4 ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਨਾਲ਼ ਅੱਧਕ - 3/4 ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਨਾਲ਼ ਬਿੰਦੀ ਤੇ ਟਿੱਪੀ - ਨਾਸਿਕੀ ਸੁਰ ਧੁਨੀਆਂ ਅੱਧਕ - ਦਬਾਓ ਅਤੇ ਬਲ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੁਰ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ - 3 
ਉਚਾਰਨ ਅੰਗ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ 
ਚੁਸਤ ਉਚਾਰਨ ਅੰਗ - ਜੀਭ ਅਤੇ ਹੇਠਲਾ ਬੁੱਲ੍ਹ ਸੁਸਤ ਉਚਾਰਨ ਅੰਗ - ਉਪਰਲਾ ਜਵਾੜਾ ਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹ
